ks. dr Jacek Maciej Wojtkowski, UWM Olsztyn

 

 

PARAFIA ŚW. JANA EWANGELISTY

W LATACH 1945-2005

W ŚWIETLE AKT KURII I ARCHIWUM ARCHIDIECEZJI WARMIŃSKIEJ

 

 

1. Granice parafii i przynależność dekanalna parafii

 

Parafia św. Jana Ewangelisty w Nowym Kawkowie istnieje od XIV wieku. Kościół miał być konsekrowany 6 stycznia 1380. Po II wojnie światowej do roku 1961 parafia zamieszkała była w 50% przez Warmiaków, druga połowa to ludność napływowa. W roku 1961 ks. Jan Cichosz proboszcz doliczał się 1190 wiernych w parafii. Liczbę wiernych w kolejnych latach przedstawia poniższa tabela:

 

 

1958

1822

1961

1190

1968

1700

1970

1052

1975

1100

1976

1000

1977

1000

1995

721

2001

757

2006

757

 

Granice parafii w ciągu ostatnich 50 lat nie uległy zmianie. Do parafii należą następujące miejscowości: Nowe Kawkowo, Gamerki Małe, Gamerki Wielkie, Pupki, Stare Kawkowo, Szałstry, Szatanki.

 

W myśl ustawy z 14 VII 1961 roku proboszcz ks. Jan Cichosz wraz z parafianami wystąpił o przekazanie na własność parafii następujących obiektów:

1.                  plebani (budynek murowany, ok. stuletni)

2.                  wikarówki – maleńki budynek murowany zamieszkały przez Siostry Elżbietanki

3.                  budynki gospodarcze ( obora, chlewy i drewniana stodoła)

4.                  ogrodu przy plebani ok. 100 m2

5.                  około 5 ha zmieni – postawionej parafii z dawnego gospodarstwa proboszczowskiego liczącego 96 ha ziemi i 12 ha lasu. Zaś zgodnie z ustawą uwłaszczeniową z 23 czerwca 1971 roku majątek parafii stanowiły: ziemia 5 ha, plebania, dom sióstr i organistówka.

 

Po II wojnie światowej w granicach państwa polskiego diecezja warmińska składała się z 17 dekanatów. Nowe Kawkowo należało do dekanatu Olsztyn razem z parafiami: Olsztyn – św. Jakuba, Olsztyn – św. Józefa, Olsztyn – NSPJ, Olsztynek, Bartąg, Brąswałd, Butryny, Dywity, Gutkowo, Gietrzwałd, Gryźliny, Jonkowo, Orzechowo, Wrzesina, Sząbruk.

 

15 sierpnia 1957 roku biskup Tomasz Wilczyński dokonał reorganizacji sieci dekanalnej diecezji warmińskiej. W wyniku tej reformy struktur administracyjnych powstał nowy dekanat Olsztyn II – Północ. Parafia Nowe Kawkowo wraz z parafiami: Olsztyn – św. Józef, Brąswałd, Dywity, Gietrzwałd, Gutkowo, Jonkowo, Wrzesina, Sętal, została włączona do tego dekanatu.

 

Znaczny i szybki rozwój sieci parafialnej w diecezji warmińskiej w roku 1989 spowodował kolejną reorganizację sieci dekanalnej. W roku 1990 bp Edmund Piszcz utworzył Archiprezbiterat Olsztyński w skład którego weszło pięć dekanatów olsztyńskich. Na mocy tej decyzji z dnia 7 września 1990 r. powstał dekanat Olsztyn III – Gutkowo z następującymi parafiami: Olsztyn-Dajtki, Gietrzwałd, Gutkowo, Jonkowo, Nowe Kawkowo, Skolity, Sząbruk i Wrzesina.

 

Kolejna reorganizacja sieci dekanalnej nastąpiła 29 czerwca 1997 roku. Arcybiskup Metropolita Warmiński powołał do istnienia dekanat Łukta. Z dekanatu Olsztyn-Gutkowo wyłączono parafie: Nowe Kawkowo, Skolity, Wrzesina, zaś z dekanatu Olsztyn-Dajtki parafie: Florczaki i Łukta.

 

 

2. Duszpasterze

 

Proboszczem w Nowym Kawkowie od 5 czerwca 1913 r. był ks. Ernst August Kabath. Urodził się 30 października 1872 w Lidzbarku Warmińskim. Był synem kupca Henryka Augusta i Antoniny Anny z d. Lossau. Seminarium Duchowne ukończył w Braniewie; 11 marca 1900 otrzymał tonsurę i 4 niższe świecenia, 29 lipca – subdiakonat, 4 listopada – diakonat i 27 stycznia 1901 roku święcenia kapłańskie. Msze prymicyjną odprawił dnia następnego, czyli 28 stycznia 1901 roku w Braniewie. Został mianowany wikariuszem w Tujcu, a następnie 14 grudnia 1903 roku komendariuszem w Jasnej. Od 8 sierpnia 1904 roku pełnił urząd wikariusza w Długoborze, a od 11 listopada 1905 był komendariuszem. Następnie był komenendariuszem w Ełdytach Wiekich, a od 19 marca 1908 kuratus w Cyntach. Wielokrotnie był przesłuchiwany przez gestapo z powodu duszpasterstwa wśród Polaków. Od 29 sierpnia 1944 pełnił funkcję radcy diecezjalnego.

11 sierpnia 1946 roku wyjechał do Düsseldorfu. W Niemczech pracował w Kempen, Mönchengladbach (diec. Aachen) i Neusustrum (diec. Osnabrück). Zmarł 6 maja 1962 roku w Fürstenau k. Bersenbrück.

Z informacji ks. Józefa Surmacza - proboszcz w Jonkowie do 30 sierpnia 1947 e., proboszcza w Jonkowie, przesłanej do kurii biskupiej dowiadujemy się szczegółów związanych z opuszczeniem Nowego Kawkowa przez ks. Kabatha. „Zawiadamiam, że wczoraj 11 sierpnia został aresztowany przez milicję i wywieziony ks. Ernst Kabath z Kokoszewa (Nowego Kawkowa). Stało się to zaraz po mszy św. Pod wieczór przybyły dwa samochody i zabrały meble ks. Kabatha, opieczętowano plebanię przez Urząd Gminny w Sząbruku i postawiono wartę nad resztą mienia ks. Kabatha. Gospodyni kazano się wynieść następnego dnia z plebani”. Dowiedziałem się o tym dopiero późno w nocy 11 sierpnia – relacjonuje ks. Surmacz.

Pewne światło na takie działanie, rzuca artykuł opublikowany w „Gazacie Ludowej” nr 135 z 18 maja 1946 roku pt. Niemiecki agitator w sutannie, gdzie napisano, że ks. Kabath otrzymał tymczasowe zaświadczenie polskości, ale nie umie ani słowa w języku polskim. Do tego prowadzi naukę religii w swoim domu po niemiecku. Prokurator Sądu Apelacyjnego – Zygmunt Kałapski 18 maja 1946 roku powiadomił o tym kurię biskupią.

Rzeczy pozostawione na plebani przez ks. Kabatha zostały spisane. Część z nich zostało przewiezionych do kurii biskupiej, a część miało pozostać na probostwie jako majątek parafialny. 14 sierpnia 1946 roku kuria biskupia uzyskała zgodę od Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego na wywóz rzeczy z plebani w Nowym Kawkowie. Tym czasem 7 września 1946 roku, po południu, rzeczy pozostawione na plebani zostały zabrane przez Okręgowy Urząd Likiwdacyjny w Olsztynie. Pozostawiono jedynie: 2 szafy, 1 stół zwykły, 2 krzesła, 2 łóżka zwykłe i książki niemieckie. W aktach kurii zachował się wykaz wywiezionych z plebani ruchomości po ks. Kabathcie.

 

W 27 września 1946 roku do Nowego Kawkowa został zamianowany administrator ks. Franciszek Bałut. Przybył on zza Buga. W pierwszej połowie roku 1946 ks. Bałut został przeniesiony z administratora w Giławach do Łyny. W związku z tym, że Okręgowy Urząd Likwidacyjny ogołocił plebanię z mebli, Kuria Biskupia wystąpiła o zwrot zabranych rzeczy. „Parafianie, miejscowa ludność, biedni Warmiacy są rozżaleni, że ich duszpasterz nie będzie miał najniezbędniejszego umeblowania. Donosząc o tym Kuria Biskupia prosi o zaopatrzenie plebani w Kokoszewie (Nowym Kawkowie) przez zwrot zabranych mebli i rzeczy”.

 

Ks. Franciszek Bałut przepracował trzy lata i zmarł nagle 30 maja 1949 roku, pozostawił po sobie testament o zrealizowaniu którego informował ks. Siwiec – następca: „niniejszym mam zaszczyt zakomunikować o wykonaniu woli śp. ks. Franciszka Bałuta, zmarłego nagle 30 maja br., bracia zmarłego przekazali 10 tys. zł na rzecz kościoła. Parafianie do tej sumy dozbierali 20 tys. zł zebrano w lipcu br. za tę sumę łącznie 30 tys. zł sprawiłem nowy kielich mszalny ze srebrną, pozłacaną czaszą do kościoła parafialnego w Kokoszewie. Pod spodem wygrawerowano pamiątkowy napis: „DAR. ŚW. P. KS. FR. BAŁUTA. ARCHD. LWOW. i OFIARA PARAFIAN. DLA KOŚCIOŁA KOKOSZEWO D. WARM. SPRAWIŁ NASTĘPCA KS. W SIWIEC. PROB. D. SANDOM. A.D. 1949. JESUS. MARIA. AMEN.” Obecnie ten kielich znajduje się w kaplicy w Szałstrach.

 

5 lipca 1949 roku przybył do parafii Nowe Kawkowo ks. Wacław Siwiec. Został wprowadzony w urząd proboszcza przez ks. Bruno Dehlerta SDB z Jonkowa. Ks. Siwiec urodził się 5 grudnia 1900 r. w miejscowości Pionka k. Radomia, ochrzczony 15 grudnia 1900 r. w Skaryszewie, diecezja sandomierska. Program szkoły powszechnej przerobił w domu, do gimnazjum uczęszczał w Chełmie Lubelskim (1910/1911), a następnie uczył się w progimnazjum polskim do 1915 i Gimnazjum Humanistycznym Jana Kochanowskiego w Radomiu. Po I wojnie światowej zgłosił się do 72 pułku Piechoty Radomskiej. W 1919 r. wstępuje do Seminarium Duchownego w Sandomierzu (1919-1924). 1 czerwca 1924 r. otrzymał święcenia kapłańskie z rąk bpa Mariana Ryxa. Wikariusz w Wierzbniku i prefekt w Starachowicach od 1924 do 1926, wikariusz adiutor w Błotnicy w latach 1926-1928, wikariusz i prefekt w Sucheniowie 1928/1929, rektor kościoła filialnego i prefekt szkół osady fabrycznej Rytwiany od 1929 do 1934, a w latach 1934-1939 tam pierwszy proboszcz. Następnie proboszcz w Pawłowicach 1939-1943. Przed Sondergericht oskarżono go o posiadanie broni i radia uniewinniony 1 lutego 1943 r. W latach 1943-1949 proboszcz w parafii Lipsko. Do diecezji warmińskiej przybył 31 maja 1949 r. 6 września 1950 r. inkardynowany do diecezji warmińskiej.

Ks. Wacław Siwiec przez dwa lata administrował parafią w Nowym Kawkowie, do dnia 23 lutego 1951 roku, kiedy to został przeniesiony do Biskupca Reszelskiego, tam został proboszczem parafii i dziekanem dekanatu biskupieckiego. Proboszcz w Biskupcu Reszelskim w latach 1951-1969; równocześnie dziekan dekanatu Biskupiec i Jeziorany. 25 sierpnia 1956 r. oskarżony przez PPRN w Biskupcu o organizowanie łosier do Biskupca Reszelskiego i Ramsowa. Za składkę na świece i intencję mszalną warmińskich kobiet, idących z ślubowaną w XVIII wieku łosierą do św. Rocha w Ramsowie powiatowe kolegium orzekające w Biskupcu 23 września 1960 r. skazało go na 1300 zł grzywny lub 52 dni aresztu. 14 lutego 1964 r. skazany na grzywnę 800 zł lub 20 dni aresztu za brak księgi inwentarzowej. 29 września 1960 r. odznaczony godnością kanonika rzeczywistego kapituły kolegiackiej w Dobrym Mieście; od 10 listopada 1964 r. dziekan tej kapituły. 15 kwietnia 1969 r. przeszedł na emeryturę. Zmarł 15 marca 1981 r. w Opatowie k. Ostrowca Świętokrzyskiego, tam też 18 marca 1981 r. pochowany.

 

Kolejnym proboszczem parafii został mianowany w dniu 17 lutego 1951 ks. Józef Biess. Przybył on z Kwidzyna, gdzie pełnił urząd wikariusza w parafii św. Trójcy. Od 29 mara 1951 do sierpnia 1954 r. był proboszczem w Nowym Kawkowie.

Ks. Biess urodził się 30 czerwca 1888 r. w Orzechowie w rodzinie rolniczej, Został ochrzczony 1 lipca 1888 r. w Butrynach. Szkołę powszechną ukończył w Orzechowie w 1902 r. W latach 1907-1908 odbywał obowiązkową służbę wojskową. W Penango we Włoszech uczęszczał do szkoły z programem gimnazjum. W 1913 r. wstąpił do nowicjatu salezjańskiego w Wernsee na Węgrzech. W czasie I wojny światowej służył w wojsku. W 1919 r. złożył pierwsze śluby zakonne, a wieczyste w 1922 r. Studia filozoficzne ukończył w Unterwaltersdorfie k. Wiednia, a studia teologiczne w Foglizzo (1920-1922) i w Turynie (1922-1924) we Włoszech. Subdiakonat przyjął 30 listopada 1923 r. z rąk kard. Rossi, diakonat 29 maja 1924 r. z rąk abp Józefa Gamba, kapłańskie -21 lipca 1924 r. również z rąk abpa Gamba Wszystkie święcenia otrzymał w Turynie. Pracował w salezjańskim zakładzie dla chłopców w Wiedniu, potem w nowicjacie Ensdorf, w parafii Aulhausen i w latach 1929-1941 jako nauczyciel greki i łaciny w salezjańskiej szkole dla spóźnionych powołań w Essen-Borbeck. W 1941 r. przyjechał na Warmię, gdzie jeszcze w tym samym roku przez 5 tygodni zastępował ks. Antoniego Sikorskiego w Butrynach. Następnie przez 5 miesięcy wikariusz w Sząbruku (od 6 marca 1942), a po śmierci tamtejszego proboszcza, przez 3 miesiące administrator parafii. Od 15 kwietnia 1942 r do lutego 1943 zastępował w Turowie więzionego w Dachau ks. Anastazego Szudzińskiego. Od 15 kwietnia 1943 r. do października 1948 r. wikariusz w Postolinie (tamtejszy wikariusz Józef Wronna był w wojsku). 10 stycznia 1949 r. mianowany administratorem parafii w Orzechowie, ale tam nie przebywał.

24 czerwca 1954 r. pod naciskiem władz państwowych ks. Józef Biess został zwolniony z Nowego Kawkowa, gdyż uważany był za rewizjonistę. Nie skorzystał ze zgody władz, na zamieszkanie w klasztorze katarzynek w Ornecie, lecz 15 sierpnia 1954 r. przeniósł się do rodziny w ojczystym Orzechowie. W 1957 r. wyjechał do Niemiec, gdzie pozostawał w domu salezjańskim w Essen-Borbeck, a pracował jako archiwariusz w Kolonii. Zmarł 12 października 1966 r., pochowany w Essen-Borbeck.

 

W latach 1954-1956 parafia w Nowym Kawkowie musiała być obsługiwana przez ks. Bruno Dehlerta z Jonkowa. Z korespondencji pomiędzy Siostrami Elżbietankami, a Kurią Biskupią, oraz pomiędzy parafianami, a Kurią dowiadujemy się o bardzo trudnej sytuacji duszpasterskiej w parafii.

 

Siostry Elżbietanki prosiły o skierowanie do ich domu księdza, który jednocześnie obsługiwałby parafię. Prośbę Sióstr popierał ks. Dehlert: „Na terenie parafii Nowe Kawkowo, nad którą mi została powierzona opieka duszpasterska, znajduje się dom zakonny Sióstr Elżbietanek. Siostry Elżbietanki, już od 3 lat w parafii Nowe Kawkowo, oddają się pracy społeczno-charytatywnej, dzięki której stały się dla ludności tejże parafii wprost niezbędne. Pragnę nadmienić, że Siostry Elżbietanki cieszą się w też parafii wielkim uznaniem, a parafianie okazują im wielkie przywiązanie. Napotykają jednak na trudności w przeprowadzeniu normalnego życia zakonnego powodu niemożliwości częstego wysłuchania Mszy św. i przygotowania codziennego do komunii św. Wobec tego pragną nawet z wielkim poświęceniem zapewnić utrzymanie księdzu proboszczowi, któryby zadośćuczynił potrzebom ich serca i wymaganiu reguły zakonnej. Przeto zwracam się do Prześwietnej Kurii Biskupiej o przychylnie się do ich prośby”.

 

Parafianie skierowali także prośbę do Konferencji Episkopatu Polski, w której czytamy: „Błagamy o ratunek, toć chyba jakiś staruszek się znajdzie, który przyjąłby duszpasterstwo nad nami. Modlimy się nadal gorąco w tej intencji”.

 

5 listopada 1956 r. zostaje zamianowany do Nowego Kawkowa ks. Piotr Koszykowski. Pełnił on urząd administratora do 27 sierpnia 1957 roku, a następnie otrzymał urlop zdrowotny. Ks. Koszykowski urodził się 25 lutego 1902 r. w Modzelach Starych, diecezja łomżyńska. Wyświecony 19 czerwca 1932 r. w Przemysłu (arch. Wileńska). W 1945 proboszcz w Piszu i jeszcze tego samego roku w Orzyszu do roku 1948. 28 listopada 1947 r. mianowany dodatkowo wikariuszem pro determinata parte paroeciae Giżycko. W latach 1948-1952 proboszcz w Miłkach. Zmarł 2 stycznia 1976 r. w Malborku.

 

Kolejnym proboszczem został ks. mgr Jan Cichosz SDB ustanowiony 27 sierpnia 1957 r. W urzędowanie wprowadził go Dziekan Dekanatu Olsztyn Północ: „Działo się dnia 30 sierpnia 1957 roku. W obecności ks. dziekana Olsztyn-Północ, ks. dr Mieczysława Karpińskiego i na jego ręce nowo mianowany proboszcz parafii Nowe Kawkowo, ks. Jan Cichosz złożył przed głównym ołtarzem wyznanie wiary, przepisane Kodeksem Prawa Kanonicznego i zgodnie z porządkiem przewidzianym przez Rytuał warmiński został wprowadzony w obowiązki proboszcza tutejszej parafii. Następnie odbyło się przekazanie ksiąg, inwentarza i utensyliów kościelnych oraz przegląd stanu budynków i samego kościoła” – czytamy w protokóle zdawczo-odbiorczym parafii z dnia 30 sierpnia 1957 r.

Ks. Jan Cichosz urodził się 20 czerwca 1912 r. w Królewcu. Święcenia kapłańskie otrzymał 11 czerwca 1944 r. z rąk bp Stanisława Rosponda w Krakowie. Pracował na parafiach prowadzonych przez Towarzystwo Salezjańskie w: Warszawie - Praga, Czerwińsk - diecezja Płocka, Dębno Lubuskie, Słupsk, a także jako kapelan Domu Dziecka u Sióstr Urszulanek w Zakopanem - Jaszczurówka. W styczniu 1965 r. ks. Jan Cichosz przeszedł ze Zgromadzenia Salezjanów i na stałe został inkardynowany do diecezji warmińskiej.

Bp Drzazga tak scharakteryzował pracę księdza proboszcza: „Ks. proboszcz Jan Cichosz, który pracuje w parafii Nowe Kawkowo od 1 września 1957 r. wykazuje wielką gorliwość kapłańską zarówno w trosce o stan moralny jak i materialny parafii. Z dużym zapałem oddaje się nauczaniu w szkołach religii, zorganizował dwukrotnie misje parafialne, wkłada duży wysiłek w troskę o świątynie parafialne. Za jego poświęcenie i oddanie sprawie Bożej należą mu się słowa uznania i wdzięczności”.

Ks. Jan Cichosz zginał w wypadku samochodowym 20 maja 1974 roku. Eksporty Zmarłego do kościoła w Nowym Kawkowie dnia 22 maja dokonał ks. dziekan mgr Henryk Czepułkowski z Olsztyna wespół z księżmi z dekanatu. Ksiądz dziekan w swojej homilii podkreślił skromność i pracowitość Zmarłego oraz Jego życzliwość tak dla kolegów, jak i wszystkich, spotkanych ludzi.

Uroczystości pogrzebowe, które odbyły się w dniu 23 maja zgromadziły wielką liczbę wiernych z parafii, jak i wsi okolicznych oraz ponad 30 księży z Olsztyna i pobliskich miejscowości. Nabożeństwo pogrzebowe wraz ze Mszą św. koncelebrowaną odprawił ks. bp dr hab. Julian Wojtkowski - wikariusz generalny. Żałobną homilię podczas Mszy św. wygłosił ks. Kazimierz Pietrzyk ze Skolit. W swoim kazaniu pogrzebowym podał rys historyczny pracy duszpasterskiej zmarłego, a następnie powiedział: „podczas swej długoletniej pracy miał On powszechne uznanie u wszystkich, którzy Go spotykali, był gościnny i uprzejmy dla Księży, kochającym Synem dla swej Matki, dla parafian zaś dobrym pasterzem. Starał się o potrzeby i wygląd zewnętrzny kościoła, nie zapominając o pracy duchowej wśród swych wiernych, zwłaszcza urabiając serca dzieci na służbę Bogu i ludziom”.

Na koniec mszy pogrzebowej głos zabrał bp Julian Wojtkowski, ktory powiedział: „Dzisiejsze święto Wniebowstąpienia jest przejściem do nieba proboszcza tejże parafii ś.p. ks. mgr. Jana Cichosza, który był dla swych parafian drugim Chrystusem, dlatego tak licznie zgromadzili się wierni, aby modlić się za swego Pasterza, przyjmując tak licznie Komunię św. Trzeba, aby pasterz spoczywał wśród swoich, dlatego pochowany na cmentarzu kościelnym będzie oczekiwał na zmartwychwstanie i będzie wskazywał drogę, którą powinniśmy kroczyć, aby połączyć się z Nim podczas wejścia do Chwały Chrystusa, który wstąpił do nieba i siedzi po prawicy Ojca. Przechodząc koło grobu Zmarłego módlmy się o spokój Jego duszy i o to, abyśmy byli wierni Prawdzie Bożej, którą głosił ś.p. Ks. Jan Cichosz proboszcz tej parafii. Odszedł kapłan cichej pracy, dobrego serca do Swego Ojca po wieczną nagrodę”.

 

W obecności księdza dziekana Henryka Czpułkowskiego w dniu 20 września 1974 roku odbyło się formalne przekazanie parafii Nowe Kawkowo ks. Eugeniuszowi Bednarskiemu, który 24 sierpnia 1974 został mianowany proboszczem w Nowym Kawkowie.

Wcześniej, bo 24 maja 1974 roku Biskup Warmiński zamianował wikariuszem ekonomem w Nowym Kawkowie księdza Henryka Jendryczkę, po tragicznej śmierci księdza Jana Cichosza. Ustępujący wikariusz ekonom przekazał szczegółowe rozliczenie za czas administrowania parafią, która niestety była zadłużona na sumę 6000 zł z racji prowadzonych prac remontowych na plebani.

Ks. Aleksander Bednarski urodził się 17 lipca 1915 r. w miejscowości Kanie (woj. warszawskie). Ojciec Zmarłego był rolnikiem. Swego syna ochrzcił w kościele parafialnym w Brwinowie. W Brwinowie ukończył szkołę podstawową, następnie uczęszczał do sześcioletniego gimnazjum w Zduńskiej Woli. Świadectwo maturalne otrzymał w podkrakowskiej Mogile.

We wrześniu 1936 roku wstąpił do zakonu Ojców Cystersów w Mogile pod Krakowem. Od tego czasu zapewne posługiwał się także imieniem Eugeniusz. W roku 1937 złożył śluby proste, a w 1940 - śluby wieczyste. Święceń kapłańskich udzielił mu bp Stanisław Rospond 28 czerwca 1942 r.

W maju 1946 r. podjął pracę duszpasterską w diecezji warmińskiej: w Strużynie, następnie w Słoneczniku-Wilamowie od 10 października 1946 do 29 marca 1954 r., w Myślicach 1954 do 23 kwietnia 1963 r.

Na mocy dekretu bp Michała Klepacza, przewodniczącego Episkopatu Polski (który powoływał się na uprawnienia Stolicy Apostolskiej), ks. Bednarski sekularyzował się i został przyjęty do grona kapłanów warmińskich 16 października 1954 r. przez ówczesnego rządcę diecezji - Protonotariusza Apostolskiego ks. prof. Stefana Biskupskiego.

Dnia 3 sierpnia 1963 roku został proboszczem parafii Wilamowo-Małdyty, 24 sierpnia 1974 r. proboszczem parafii Nowe Kawkowo, a l lipca 1982 r. proboszczem parafii Wilkowo. 17 czerwca 1985 roku ks. Aleksander Bednarski, w wieku lat 70, został przeniesiony na emeryturę, którą spędzał w domu Księży Emerytów w Ornecie. Od lipca 1994 roku przebywał w swoich rodzinnych stronach pod opieką Siostrzenicy. Zmarł dnia 13 października 1994 roku w szpitalu w Pruszkowie. Pogrzeb odbył się w dniu 17 października 1994 r. w Brwinowie.

„Ks. Aleksander Bednarski należy do grona pionierów duszpasterstwa parafialnego w diecezji warmińskiej po drugiej wojnie światowej. Przez 39 lat był pasterzem i nauczycielem wiary oraz przywódcą religijnym w kilku wspólnotach parafialnych. Swoją pracą kapłańską przyczynił się do organizacji, przetrwania oraz rozwoju życia religijnego w trudnych dla Kościoła czasach. Zasłużył na pamięć i wdzięczność” – napisał w nekrologu bp Jacek Jezierski. Ks. Bednarski przez siedem lat sprawował opiekę duszpasterską nad powierzoną mu parafią.

 

W dniu 18 lipca 1982 roku parafię w Nowym Kawkowie objął ks. Józef Walski, który dekretem biskupa Jana Obłąka z dnia 5 czerwca 1982 roku został mianowany proboszczem. "Nowy administrator parafii został uroczyście wprowadzony do kościoła, następnie przedstawiciele parafii bardzo serdecznie powitali nowego księdza proboszcza – składając życzenia i kwiaty" – napisał w protokóle objęcia ksiądz dziekan. Następnie ks. dziekan Bronisław Siekierski odczytał nominację księdza Walskiego i przyjął wyznanie wiary od nowo mianowanego proboszcza. Uroczysta msza święta i kazanie nowego proboszcza dały początek urzędowaniu ks. Walskiego.

Ks. Józef Walski urodził się 6 czerwca 1931 w Brzyściu, na terenie diecezji tarnowskiej, święcenia kapłańskie przyjął 24 stycznia 1956 r. w olsztyńskim kościele św. Jakuba. Ks. infułat Biskupski zamierzał mianować ks. Walskiego wikariuszem parafii Giżycko, jednakże w czerwcu 1956 roku Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie nie wyraziło na to zgody. Kuria wystąpiła w tej sprawie ponownie w dniu 18 października 1956 r. Ostatecznie po tzw. przełomie październikowym władze administracyjne wyraziły zgodę na tę nominację. Następnie ks. Walski pracował jako wikariusz w parafii Jeziorany od 12 lutego 1958 r., Biskupiec Warmiński od 15 czerwca 1959 r. Tutaj zajęto ks. Walskiemu motocykl, podnosząc czynsz za mieszkanie na plebanii, które traktowano jako własność komunalną. Ks. Walski pracował też jako wikariusz w parafii Ząbrowo od 1 lutego 1962 r., Stare Juchy od 25 października 1962 r., Marwałd od 28 czwerwca 1963 r. 25 marca 1972 r. został proboszczem w parafii Glaznoty.

W ramach lipcowego ruchu personalnego w diecezji warmińskiej w roku 1989 ks. Józef Walski opuszcza parafię w Nowym Kawkowie i zostaje proboszczem w Ramsowie. Przy kościele dojazdowym w Wipsowie zorganizował parafię, która została kanonicznie erygowana 1 lipca 1991, zostaje mianowany jej pierwszym proboszczem i urząd ten pełnił do 6 lipca 2001 r., kiedy to ze względu na stan zdrowia złożył rezygnację i osiadł w domu księży emerytów w Ornecie. Tutaj przeżył, pod troskliwą opieką Sióstr Katarzynek i wśród życzliwych pensjonariuszy domu, niecałe dwa lata. Zmarł w szpitalu w Dobrym Mieście 9 sierpnia 2003 roku. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 12 sierpnia 2003 r., został pochowany na cmentarzu w Wipsowie.

 

W dniu 30 sierpnia 1989 roku dziekan dekanatu Olsztyn Północ ks. Bronisław Siekierski wprowadził w urząd proboszcza w Nowym Kawkowie ks. Andrzeja Plutę, urodzonego 5 września 1953 r. w Dębicy, wyświęconego na kapłana 2 lutego 1981 r. Wcześniej był wikariuszem: w parafii św. Bartłomieja w Jezioranach od lutego 1981 r. do czerwca 1982 r., zaś od lipca 1982 r. do czerwca 1984 r. w parafii św. Wojciecha w Mrągowie, a następnie do sierpnia 1985 r. w parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Olsztynie. Ks. Pluta przybywając do Kawkowa był pracownikiem Kurii Metropolitalnej Archidiecezji Warmińskiej, gdzie pełnił funkcję archidiecezjalnego duszpasterza młodzieży, która została mu powierzona 1 września 1989 r. jednocześnie był bardzo mocno zaangażowany w Ruch Światło- Życie. Dzięki powiązaniu funkcji duszpasterza młodzieży i proboszcza w jednej osobie - Nowe Kawkowo stało się ośrodkiem rekolekcyjnym dla młodzieży oazowej archidiecezji warmińskiej. W czerwcu 1994 roku ks. Pluta został przeniesiony do Olsztyna, gdzie podjął się dokończenia budowy kościoła Chrystusa Odkupiciela Człowieka. 7 czerwca 1992 r. abp Edmund Piszcz, Metropolita Warmiński erygował Kapitułę Kolegiacką w Kętrzynie, ks. Pluta wszedł do pierwszego składu kolegium Kanoników Honorowych Kapituły Kętrzyńskiej, zaś 25 maja 1997 został podniesiony do godności Kanonika Gremialnego tejże Kapituły. 17 grudnia 2000 r. Jan Paweł II obdarzył ks. Plutę godnością Kapelana Honorowego Jego Świątobliwości.

 

6 czerwca 1994 roku proboszczem w Nowym Kawkowie zostaje mianowany ks. Krzysztof Witwicki. Urodził się 14 lipca 1965 r w Piwnicznej, święcenia kapłańskie przyjął 2 czerwca 1990 r. w Olsztynie. Za nim został proboszczem w Nowym Kawkowie od 1 lipca 1990 pełnił urząd wikariusza w parafii św. Wojciecha w Mrągowie. Był to kolejny proboszcz bardzo ściśle związany z ruchem Światło- Życie. Pełnił funkcję moderatora diecezjalnego, dyrektora Ośrodka Młodzieżowego, także zastępcy duszpasterza młodzieży archidiecezji warmińskiej.

Przez sześć kolejnych lat troszczył się o parafię i powierzony ośrodek rekolekcyjny. 30 czerwca 2000 r. został zwolniony z obowiązków proboszcza i uzyskał zgodę na pracę duszpasterską na Białorusi, gdzie dziś pełni urząd kanclerza kurii biskupiej w Witebsku, jest też rektorem Wspólnoty Kleryckiej Diecezji Witebskiej, a także Krajowym Moderatorem Ruchu Światło-Życie. Został odznaczony godnością Kanonika Kapituły Katedralnej Witebskiej.

 

W lipcu 2000 roku proboszczem w Nowym Kawkowie został ks. Ryszard Andrukiewicz. Urodzony 6 listopada 1956 r. w Gubinie, wyświęcony 6 czerwca 1982 r. w Olsztynie. Pełnił urząd wikariusza: w latach 1982 do 1983 w parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Węgorzewie, od 1 lipca 1983 r. do 31 sierpnia 1987 r. w parafii św. Jakuba w Olsztynie, następnie od września 1987 r. do lipca 1988 r., w parafii św. Józefa w Morągu. 15 lipca 1988 r. został mianowany proboszczem w parafii św. Wawrzyńca w Gryźlinach. 1 stycznia 1989 r. zostaje erygowana parafia św. Jakuba w Stawigudzie, ks. Andrukiewicz zostaje mianowany jej pierwszym proboszczem.

3 marca 2003 r. Jan Paweł II obdarzył ks. Andrukiewicza godnością Kapelana Honorowego Jego Świątobliwości.

 

 

 

3. Siostry Elżbietanki

 

Nie można pominąć w historii powojennej parafii Nowe Kawkowo obecności Sióstr Elżbietanek. Siostry przybyły do Nowego Kawkowa w roku 1951 na zaproszenie proboszcza ks. Biessa i zajęły miejsce po Siostrach Katarzynkach, które wyjechały tegoż roku z parafii. Oto zapis w kronice Domu Zakonnego w Nowym Kawkowie: „Dnia 25 października 1951 roku na życzenie miejscowego księdza proboszcza Józefa Biessa przyjechały do Nowego Kawkowa z polecenia Przewielebnej Siostry Prowincjalnej Tymotei Ropińskiej, Prowincjalnej Prowincji Toruńskiej dwie Siostry: S.M. Bernarda Doering i S.M. Meinrada Kőnigsmann i zajęły miejsce po siostrach Katarzynkach, które wyjechały do Niemiec. Zamieszkały w domu wikariuszowskim zbudowanym obok kościoła parafialnego. Start był niełatwy, ale przy pomocy Bożej i dobrej woli oraz poświęcenia Sióstr pokonano trudności. Wewnętrznie urządzono mieszkanie bardzo skromnie. Wzorem św. Elżbiety spieszyły z pomocą miejscowej ludności oraz zajmowały się zakrystią jak również pracą organistki. Przez swoją ofiarność i poświęcenie się uzyskały uznanie parafian”.

 

Zgromadzenie Sióstr św. Elżbiety zostało założone 27 września 1842 r. w Nysie na ziemi śląskiej. Cztery mieszkanki tego miasta: Klara Wolff, Matylda i Maria Merkert oraz Franciszka Werner objęły ambulatoryjną opieką chorych w ich własnych mieszkaniach. Niezrozumienie idei młodych dziewcząt doprowadziło w 1849 r. do tymczasowej likwidacji dzieła. Walkę z trudnościami podjęła Maria Merkert. 19 listopada 1850 r. wraz z Franciszką Werner ponownie rozpoczęły bezpłatną pielęgnację chorych bez względu na status społeczny, wyznanie i płeć. Maria Merker Założyła Stowarzyszenie św. Elżbiety, które przekształciło się potem w zgromadzenie zakonne, otrzymują dla niego w 1859 r. zatwierdzenie diecezjalne, a w 1871 r. dekret pochwalny papieża Piusa IX. Na przestrzeni ponad 150 lat ok. 10 tys. elżbietanek służyło chorym, potrzebującym, dzieciom i starszym, pielęgnowało rannych żołnierzy w czasie kole wojen w XIX i XX w. Niektóre siostry zostały wezwane do heroicznego oddania życia w czasie posługi, a w 1945 kilkanaście z nich zginęło śmiercią męczeńską w obronie nie wiary, czystości i ludzkiej godności. W 1954 r. ponad 370 sióstr św. Elżbiety wysiedlono do przymusowych obozów pracy w Gostyniu, Kobylinie i Dębowej Łące.

 

 

W 1952 r. Przełożona Prowincjalna prosiła o zatwierdzenie istniejącego już od 1 listopada 1951 r. domu zakonnego Zgromadzenia w Nowym Kawkowie. „Nie prosiliśmy o to przed jego objęciem, gdyż nie wiedziałyśmy, czy pobyt sióstr w danej miejscowości będzie możliwy z powodu istniejących tam ciężkich warunków życiowych. Dopiero po zmianie przełożonej są widoki, że siostry w Nowym Kawkowie pozostaną. Siostry zajmują się muzyką kościelną, obsługą kościoła i pielęgnacją chorych” – pisała Przełożona Prowincjalna w swej prośbie.

 

Na terenie diecezji warmińskiej w 1954 r. było 7 domów Sióstr: Bartoszyce, Biesowo, Orzechowo, Ostróda, Postolin, Straszewo i Nowe Kawkowo – tu przełożoną była s. Eleonora Mączyńska. Dom w Nowym Kawkowie w 1955 r. zamieszkiwały: s. Eleonora Józefa Mączyńska, przełożona urodzona 19 lutego 1900 r., s. Kordula Franciszka Olszewwska, urodzona 24 stycznia 1903 r., s. Majnarda Marta Koenigsmann, urodzona 26 lutego 1902 r.

 

Prośba o oficjalną erekcję domu w Kawkowie została skierowana 1 maja 1958 r. Biskup Tomasz Wilczyński 9 maja 1958 r. wyraził zgodę na erekcję domu zakonnego w Nowym Kawkowie.

 

30 września 1958 r. odbyła się wizytacja kanoniczna w Domu Zakonnym Sióstr Elżbietanek w Nowym Kawkowie. Wizytację z polecenia bp Tomasza Wilczyńskiego przeprowadził ks. Alfred Jagłowski. Wizytator diecezjalny w swoim sprawozdaniu przedstawił stan osobowy: s. Sebastiana Bajer, przełożona od lipca 1958 r. i s. Kordula Olszewska, pielęgniarka od 1952 r. Opisując stan mieszkania stwierdził, że „Siostry zajmują trzy pokoje i kuchnię w domu parafialnym blisko kościoła. Urządzone skromnie, ale dostatecznie”.

 

Charakteryzując pracę Sióstr ks. Jagłowski pisał: „W krótkim czasie Siostry zdobyły uznanie wśród ludności za swą pracę otrzymują wynagrodzenie z kasy kościelnej oraz od chorych, co daje wystarczające środki na utrzymanie. Jedna z Sióstr objęła opieką kościół, jako zakrystiana, druga podjęła się pracy wśród chorych – jako pielęgniarka”.

 

Jeśli chodzi o życie duchowe to „W domu panuje cisza i spokój. Siostry wypełniają wszystkie praktyki zakonne. Spowiednikiem zwyczajnym jest proboszcz”.

 

W 1957 r. Przełożone Prowincjalne po raz pierwszy chciały zlikwidować placówkę ze względu na brak sióstr. Na skutek interwencji biskupa Wilczyńskiego, siostry pozostały. O pracy sióstr dał świadectwo ks. Jan Cichosz: „Córki św. Elżbiety są Zgromadzeniem znanym nie tylko w Polsce, ale cenionym również i znanym ludności warmińskiej, stanowiącej 50% tutejszej parafii i stąd mimo słabej ofiarności tutejszego społeczeństwa zdołały się zaprowadzić i utrzymać”. W kwietniu 1958 r. biskup Tomasz Wilczyński został poinformowany, że siostry pozostają w Orzechowie i Nowym Kawkowie.

 

Kolejna próba likwidacji placówki nastąpiła w 1973 r. Siostra Prowincjalna prosiła bp Józefa Drzazgę o zgodę na likwidację placówki w Nowym Kawkowie. Argumentowała: „Siostry tamtejsze zajmują się praniem bielizny kościelnej i utrzymaniem porządku w kościele. Na placówce są dwie starsze siostry, które nie mają już siły do dalszej pracy i same wymagają już opieki. W związku z brakiem sióstr innych nie mogę przydzielić”.

 

W Kolejnych latach stan personalny tej placówki przedstawiał się następująco: 1958 – 2, 1970 – dwie siostry, 1975 - dwie siostry.

 

6 marca 1976 r. odbyła się wizytacja kanoniczna, której dokonał z polecenia Biskupa Warmińskiego- bp Julian Wojtkowski. „Na terenie parafii jest placówka Sióstr Elżbietanek z zajmującymi się pracą przy kościele i opieką nad chorymi: zakrystianka i opiekunka parafialna. Parafia wypłaca siostrom 600 zł miesięcznie oraz ofiary przy roznoszeniu opłatków, przy pogrzebach i ślubach. Współpraca z Siostrami układa się bardzo dobrze. Siostry są niezwykle pobożne, wzorowe i pracowite”.

 

W owym czasie w domu zakonnym przebywały dwie siostry: s. Imelda Elżbieta Urban, urodzona w 1909 r i s. Regina Elżbieta Kaber, urodzona w 1912 r.

 

Porządek dnia sióstr r wyglądał następująco: 5.15 - wstanie; 5.30 - modlitwy; 7.00 - msza; 8.00 - śniadanie, czytanie duchowne; 12.00 – obiad, adoracja, modlitwa z dnia; 17.00 – modlitwy wieczorne, różaniec; 18.00 – kolacja; 19.30 – rekreacja; 20.30 – modlitwy przed spoczynkiem.

 

Siostry ostatecznie opuściły Kawkowo w końcówce lat osiemdziesiątych.

 

 

4. Miejsca święte

 

4. 1. Kościół

 

W omawianym okresie kościół w Nowym Kawkowie w miarę możliwości poddawany był pracom remontowym.

 

W roku 1957 wg autorów protokołu zdawczo-odbiorczego parafii - kościół był w stanie dobrym. W skład wyposażenia kościoła wchodziły: księgi liturgiczne (2 mszały, rytuał warmiński, rytualiki małe, ewangeliczka, 2 mszały żałobne, kancjonałki), szaty liturgiczne (4 ornaty białe, 2 czerwone, 2 zielone, 2 fioletowe, 2 czerwone. kapy: 2 białe po jednej w innych kolorach. 3 tuwalnie i kilkanaście stuł fioletowych), naczynia liturgiczne (monstrancja w stylu romańskim, kustodium, 2 kielichy (jeden z roku 1648 i drugi z 1747), 2 puszki na komunikaty, 1 kielich z roku 1949, 2 bursy do chorych z naczynkami. Po starannym obejrzeniu monstrancja okazała się bardzo starą, a w roku 1747 przerobioną na styl barokowy. dalej jeszcze naczynka do olejów św. (szklane) i naczynie do wody chrzcielnej.

 

W protokole wizytacji dziekańskiej z roku 1966 zaznaczono, że dokonano remontu generalnego organów przez organomistrza Eugeniusza Stryjka, a także na zlecenie bp Tomasza Wilczyńskiego – dokonano renowacji obrazu w ołtarzu głównym.

 

W roku 1964 został ufundowany do ołtarza bocznego-prawego nowy obraz olejny św. Antoniego, namalowany przez malarz artystę Drapiewskiego.

 

22 marca 1968 roku kościół został wpisany do rejestru zabytków.

 

W latach 1970-1975 wyremontowano dach kościoła i naprawiono-fugowano ściany kościoła. Protokół z wizytacji dziekańskiej za rok 1977 – stwierdza w punkcie dotyczącym ostatnio wykonywanych prac: bieżąca naprawa dachu, renowacja 10 obrazów świętych Apostołów.

 

 

4. 2. Kaplica w Szałstrach

 

W sierpniu 1989 roku ks. Andrzej Pluta przybywa do Kawkowa. W pierwszym roku swego pobytu zaadoptował część domu mieszkalnego w Szałstrach na kaplicę i tam rozpoczął odprawianie mszy św. w każdą niedzielę i święta.

 

Szałstry to miejscowość odległa o 4 km od Kawkowa. W roku 1990 zamieszkiwało w niej ok. 70 rodzin, zaś w roku 2001 ok. 230 osób, jednocześnie powstawały nowe domy mieszkalne.

 

Kaplica pod wezwaniem Miłosierdzia Bożego została poświecona przez bp Juliana Wojtkowskiego w dniu 18 lipca 1990 roku.

 

W kaplicy nie ma tabernakulum. Najświętszy Sakrament jest każdorazowo konsekrowany w czasie odprawianej mszy św. Na wyposażeniu nie ma też organów. Wyposażenie kaplicy stanowi Ołtarz przywieziony z Nowego Kawkowa. Służył w kościele parafialnym jako ołtarz posoborowy. Figurę i obraz przywiózł ks. Andrzej Pluta, natomiast klęczniki – ks. Krzysztof Witwicki. Podest wykonano na prośbę ks. Pluty. Trudno jednak ustalić, kiedy zawieszono stacje Drogi Krzyżowej wiemy, że prace te wykonali Bartkiewicz i Jarka. W kwietniu 1992 roku ksiądz proboszcz wystąpił z prośbą o erygowanie Drogi Krzyżowej w Szałstrach i uzyskał taką zgodę 3 kwietnia 1992.

 

Przed powstaniem kaplicy w latach 1982 – 1983 msze były odprawiane w domu państwa Majewskich. „Ksiądz Józef Walski przywoził wszystkie potrzebne rzeczy do mszy z kościoła parafialnego – wspomina Małgorzata Majewska. Msze odprawiane były tylko raz w miesiącu: w pierwszy piątek, w czasie ważnych świąt kościelnych lub inny umówiony dzień, tak aby starsi mogli przyjść. W wydzielonym miejscu ksiądz słuchał spowiedzi. Wtedy w kościele w Nowym Kawkowie w każdą niedzielę odprawiano 3 msze: o godz. 8:00, 9:00 i 12:00. Przed ks. Józefem Walskim nie było odprawianych Mszy św. w Szałstrach i wszyscy wierni chodzili do kościoła w Nowym Kawkowie”.

 

„Kiedyś, gdy był [ks. Pluta] w Szałstrach z wizytą duszpasterską u chorego, zauważył, że jest tam wiele starszych i chorych osób – wspomina dalej Małgorzata Majewska. Postanowił urządzić dla nich kaplicę. Spotkał się z ogromną życzliwością mieszkańców. Nastąpiło poszukiwanie odpowiedniego lokalu. We wsi były dwie świetlice: stara i nowa. Msze odprawiano początkowo w nowej świetlicy. Dopiero po upływie około roku postanowiono przeprowadzić remont starej świetlicy i tam urządzić prawdziwą kaplicę. Pracą nad przygotowaniem odpowiedniego miejsca kultu zajęła się Małgorzata Majewska, Horst Huhn i wielu innych mieszkańców wsi”.

 

Na podstawie rozmowy ks. Ryszarda Andrukiewicza z mieszkańcami Szałstr dowiadujemy się o wielkim zaangażowaniu parafian z Szałstr w troskę o kaplicę: „Msze w kaplicy rozpoczęły się 18 maja 1992 roku. Początkowo na msze przychodziło dużo wiernych. Były to głównie osoby starsze, niestety już nieżyjące. Dzieci także chętniej przychodziły nie tylko na msze, ale również na nabożeństwa różańcowe czy majowe. Pani zapisywała dzieci, które uczestniczyły w tych spotkaniach. Te, które chodziły regularnie otrzymywały nagrody. Od początku kaplicą opiekowała się p. Majewska i jej mama p. Koskowska. Ważnym wydarzeniem w dziejach Kaplicy w Szałstrach był rok ubiegły [2001]. Wiosną na miejsce starego zwalonego przez wiatr krzyża przy drodze do Kawkowa z inicjatywy p. Leleniewskich został ustawiony nowy krzyż. Latem w ramach przygotowań do misji świętych [w roku 2002] rozpoczęto remont kaplicy a na zakończenie misji ustawiono przy budynku nowy krzyż misyjny. Wielu panów było zaangażowanych w te prace, które koordynował ówczesny radny p. Jan Borkowski. Na remont kaplicy otrzymaliśmy także wsparcie z Urzędu Gminy w postaci pokrycia zakupu części materiałów oraz przez oddelegowanie kilku pracowników do wykonania remontu. Wielkim przeżyciem były przeprowadzone we wrześniu przez O. Redemptorystów Misje św. Obecnie przystępujemy do kolejnej fazy remontu oraz staramy się o przekazanie kaplicy z działką dla parafii. Dziękujemy wszystkim, którzy swoimi ofiarami wspierają to ważne dzieło”.

 

 

4. 3. Kaplica Chrystusa Sługi i Dom Rekolekcyjny Ruchu Światło-Życie „ZACHEUSZ".

 

Kaplica p.w. Chrystusa Sługi w Domu Rekolekcyjnym Ruchu Światło-Życie „ZACHEUSZ" w Nowym Kawkowie mieści się w dawnej plebani przekształconej na dom rekolekcyjny. Kaplica formalnie została erygowana 12 września 2000 roku.

 

W kaplicy znajduje się tabernakulum z Najświętszym Sakramentem. Msze św. i nabożeństwa w kaplicy celebrowane są głównie w czasie rekolekcji zamkniętych. Kaplica jest wyposażona we wszystkie niezbędne księgi liturgiczne, kielich z pateną, głęboka patena do rozdzielania Komunii św., mała puszka do przechowywania Najświętszego Sakramentu w tabernakulum, malutka monstrancja-kustodium oraz paramenty niezbędne do sprawowania Eucharystii.

 

W początkach lat dziewięćdziesiątych wraz z przybyciem do Kawkowa ks. Pluty życie parafialne zostało ubogacone duchowością Ruchu Światło-Życie. Dawna plebania została przystosowana do pełnienia funkcji domu rekolekcyjnego.

 

Do grudnia 1999 r. dom podlegał pod Duszpasterstwo Młodzieży Kurii Metropolitalnej. Dekretem z 11 grudnia 1999 r. Ksiądz Arcybiskup Metropolita Warmiński przekazał zarząd Domu Rekolekcyjnego w Nowym Kawkowie Ruchowi Światło-Życie Archidiecezji Warmińskiej. Dom przystosowany jest do przyjmowania ok. 50 uczestników rekolekcji zamkniętych -głównie dzieci i młodzieży ze względu na duże sale noclegowe. Dom ogrzewany jest jednym piecem węglowo-koksowym CO. Kuchnia z zapleczem jest już przystosowana do sprawnego wyżywienia uczestników rekolekcji zgodnie z wymogami SANEPID-u. W Domu Rekolekcyjnym na piętrze znajduje się Kaplica Chrystusa Sługi, o czym była już mowa wyżej. Budynek gospodarczy stanowi zaplecze parafii oraz Domu Rekolekcyjnego. Jest w nim garaż oraz magazyn.

 

 

4. 4. Cmentarz

 

Cmentarz parafialny został założony w Kawkowie w XIX w. Na planie prostokąta z aleją pośrodku. Z dawnego układu przestrzennego zachowały się granice cmentarza oraz aleja obsadzona starodrzewem, a także pojedyncze groby i mogiły z żeliwnymi lub kutymi krzyżami. W 1961 r. wizytujący parafię ksiądz dziekan opisał cmentarz: „Cmentarz grzebalny posiada ogrodzenie stare, niedostateczne, mało estetyczne – poprawione”. Zaś w roku 1962 w protokóle z wizytacji dziekańskiej ksiądz dziekan Kamiński zapisał: „cmentarz kawkowski stosownie do zalecenia J.E. Biskupa wizytatora dr Józefa Drzazgi, sufragana olsztyńskiego został w roku 1962 ogrodzony siatką zawieszaną na żelazno-betonowych słupkach. Brama w stylu nowoczesnym..(...) Materiał sprowadzony z całego województwa. Prace wykonano zasadniczo systemem gospodarczym – dzięki ofiarności parafian Nowego Kawkowa. Szczęśliwym preludium do tego dzieła stała się skromna inicjatywa dwu członków Rady Parafialnej ofiarujących kilkaset złotych na wyremontowanie schodów kamiennych prowadzących do kościoła” – ksiądz proboszcz wykorzystał ten moment do realizacji planów dotyczących ogrodzenia cmentarza.

 

9 września 1987 roku cmentarz parafialny został wpisany do rejestru zabytków województwa warmińsko-mazurskiego. W latach 1993/1994 staraniem ks. Andrzeja Pluty a następnie ks. Witwickiego część frontowa ogrodzenia została odnowiona przy udziale Gminy Jonkowo. Pozostałe ogrodzenie zostało wykonane dopiero w 2001 r. 17 października 2001 r. zostało zakończone całe ogrodzenie cmentarza parafialnego. Przy tej okazji wykonano także przyłącze wody na cmentarzu.

 

 

5. Duszpasterstwo

 

Parafia jest wspólnotą wiernych ochrzczonych, którzy razem ze swoim duszpasterzem przeżywają swoje życie religijne. Nauczanie i uświęcanie Ludu Bożego dokonuje się przez różne formy duszpasterstwa, należą do nich głoszenie Słowa Bożego w czasie niedzielnej mszy św., czy też w formie rekolekcji adwentowych, czy w okresie Wielkiego Postu, udzielanie sakramentów, pogrzeb chrześcijański, katechizacja, a także inne formy pobożności ludowej.

 

 

5. 1. Wizytacje biskupie

 

W omawianym okresie na podstawie archiwaliów możemy ustalić daty 9 wizytacji biskupich. Tabela jest zestawieniem dat i wizytatorów:

 

1959-03-08

Bp Józef Drzazga

1964-08-22 do 23

Bp Tomasz Wilczyński

1970-06-7 do 8

Bp Jan Obłąk

1975-10-31 do 11-01

Bp Julian Wojtkowski

1980-06-15 do 16

Bp Jan Obłąk

1985-03-16 do17

Bp Wojciech Ziemba

1990-10-08

Ks. Edward Michoń

1995-10-7 do 8

Bp Julian Wojtkowski

2001-05-24

Abp Edmund Piszcz

2006-05-03

Bp Julian Wojtkowski w imieniu Abpa E. Piszcza

 

 

W dniu 8 marca 1959 roku z upoważnienia ks. bp Tomasza Wilczyńskiego, biskupa Olsztyńskiego, bp Józef Drzazga dokonał wizytacji kanonicznej parafii w Nowym Kawkowie.

 

Ksiądz biskup tak relacjonował swój przyjazd do parafii: „Do Nowego Kawkowa przybyłem o godz. 9 rano z ks. prof. Mikołajem Kamińskim, wicedziekanem dekanatu Olsztyn II – północ. Na granicy parafii powitała nas banderia motocyklistów. przy bramie cmentarza kościelnego przemówienie powitalne wygłosił Józef Sękowski, Walenty Miścirewicz oraz przedstawiciel dzieci”.

 

Następnie ksiądz biskup został wprowadzony według przepisów liturgicznych do Kościoła, gdzie wysłuchał przemówienia powitalno – sprawozdawczego ks. proboszcza Jana Cichosza.

 

Proboszcz przedstawił stan duszpastersko-moralny parafii, jak również stan gospodarczy. „Ludność w 50% jest warmińska, reszta napływowa z całej Polski. Na ogół przywiązana do Kościoła. Do spowiedzi wielkanocnej przystępuje prawie 100%. ujemne strony wiernych to brak obowiązkowości w uczęszczaniu na Mszę św. niedzielną, pijaństwo, pewna ilość rodzin sekciarskich (Świadkowie Jehowy). Strona gospodarcza przedstawia się następującymi osiągnięciami: przeprowadzono remont plebani, nabyto nowe pancerne tabernakulum, wybudowano garaż, ogrodzono podwórze plebani”.

 

Biskup w swoim przemówieniu zwracał uwagę na niebezpieczeństwo sekciarstwa i pijaństwa, zachęcał do systematycznego uczęszczani na Msze św. w niedziel i święta i wezwał do żywego życia eucharystycznego. Kazanie poświęcone było znaczeniu częstej komunii św. w życiu wiernych. W czasie tej wizytacji zostało poświęcone nowe tabernakulum.

 

Wizytacja kanoniczna zbiegła się z rozpoczęciem renowacji misji świętych, dlatego też kazanie w czasie mszy św. wygłosił o. Józef Roman Redemptorysta z Elbląga. Po mszy św. bp Drzazga udzielił sakramentu bierzmowania 138 osobom, następnie po śniadaniu poprzedzony przez banderie motorową udał się do Skolit.

 

W uwagach wizytacyjnych czytamy:

1.                  stan religijno-moralny parafii jest na ogół zadowalający

2.                  brak pogłębienia i ożywienia religijnego wiernych tłumaczy się w pewnym stopniu częstymi zmianami w ostatnich latach duszpasterzy tej parafii.

3.                  w pracy duszpasterskiej należy w dalszym ciągu zwracać baczną uwagę na walkę z sekciarstwem i alkoholizmem w parafii. Należy ożywić modlitwę różańcową zwłaszcza wśród mężczyzn i młodzieży

4.                  ze spraw gospodarczych, należy ogrodzić i uporządkować cmentarz grzebalny. Należy również w porozumieniu z radą parafialną pomyśleć o remoncie dachu stodoły parafialnej i dostosowaniu jej do obecnych warunków gospodarczych parafii

5.                  odnośnie ksiąg parafialnych należy: wprowadzić księgę inwentarzową i wpisać do niej protokół zdawczo-odbiorczy, zaprowadzić księgę budowy i remontów w parafii, kontynuować kronikę parafialną, przerwana na roku 1945.

 

 

Ostatnia wizytacja kanoniczna odbyła się 24 maja 2001 r. Wizytacji Kanonicznej dokonał abp Edmund Piszcz, Metropolita Warmiński. Wizytacja w Nowym Kawkowie była częścią wizytacji całego dekanatu Łukta.

 

W Kronice parafialnej czytamy o przebiegu tej wizytacji: „W piątek 18 maja 2001 ks. dr Edward Wiszowaty w imieniu Księdza Arcybiskupa dokonał wizytacji kancelarii parafialnej. Ksiądz Arcybiskup przyjechał ok. 1530 własnym samochodem. Razem z proboszczem obejrzał kościół w Nowym Kawkowie oraz Dom Rekolekcyjny. Około godz. 1600 dotarł Ks. Dziekan mgr Kazimierz Dubowski z Łukty i dwoma samochodami udaliśmy się do Szałstr. Parafianie przywitali Księdza Arcybiskupa przed wejściem do kaplicy śpiewem, kwiatami i przemówieniem Pana Mieczysława Gurtowskiego z Szałstr. Mszę św. odprawił ksiądz proboszcz a homilię wygłosił Ksiądz Arcybiskup. Po Mszy św. powróciliśmy do Nowego Kawkowa, gdzie o 1800 Miała rozpocząć się Eucharystia, której przewodniczył sam Ksiądz Arcybiskup. Po uroczystym wprowadzeniu liturgicznym słowa powitania skierowali do Księdza Arcybiskupa: dzieci, następnie młodzież i w imieniu dorosłych Państwo Walkowscy ze Starego Kawkowa. Ksiądz proboszcz w sprawozdaniu wygłoszonym na początku uroczystości scharakteryzował tutejszą parafię oraz pracę duszpasterską w okresie od poprzedniej wizytacji. Ksiądz Arcybiskup z wdzięcznością przyjął powitania i sprawozdanie. W homilii zachęcił do dalszej gorliwej pracy. Po Mszy św. kapłani i zaproszeni goście spożyli wspólnie kolację z Księdzem Arcybiskupem”.

 

5. 2. Wizytacje dziekańskie

 

Wizytacje dziekańskie odbywały się raz w roku. Zadaniem Dziekana było sprawdzenie warunków w jakich przechowuje się Najświętszy Sakrament, Oleje Święte, jak funkcjonuje kancelaria parafialna. Z protokołów tychże wizytacji dowiadujemy się kiedy odbywały się rekolekcje, czy misje parafialne i kto je prowadził.

Poniższa tabela jest zestawieniem dat wizytacji i kto je przeprowadzał.

 

 

1961-12-19

Ks. Mikołaj Kamiński – dziekan Olsztyn II – Północ

1962-12-20

Ks. Mikołaj Kamiński – dziekan Olsztyn II – Północ

1963-12-16

Ks. Mikołaj Kamiński – dziekan Olsztyn II – Północ

1965-12-18

Ks. Mikołaj Kamiński – dziekan Olsztyn II – Północ

1966-11-21

Ks. Mikołaj Kamiński – dziekan Olsztyn II – Północ

1967-12-29

Ks. Mikołaj Kamiński – dziekan Olsztyn II – Północ

1968-06-25

Nadzwyczajna wizytacja dziekańska  - Ks. Mikołaj Kamiński – dziekan Olsztyn II – Północ

1968-12-27

Ks. Mikołaj Kamiński – dziekan Olsztyn II – Północ

1969-12-27

Ks. Mikołaj Kamiński – dziekan Olsztyn II – Północ

1971-12-27

Ks. Mikołaj Kamiński – dziekan Olsztyn II – Północ

1975-02-21

 

1976-11-25

Ks. Maksymilian Falk - dziekan Olsztyn II – Północ

1977-10-19

Ks. Maksymilian Falk - dziekan Olsztyn II – Północ

1978-11-30

Ks. Maksymilian Falk - dziekan Olsztyn II – Północ

1979-12-05

Ks. Maksymilian Falk - dziekan Olsztyn II – Północ

1983-05-20

Ks. Bronisław Siekierski - dziekan Olsztyn II – Północ

 

 

 

5. 3. Życie sakramentalne

 

Życie sakramentalne opisuje tabela:

 

Rok

Chrzty

Śluby

Bierzmowani

I Komunia

Zmarli

1945

18

bd

0

52

bd

1946

13

bd

0

15

8

1947

38

bd

0

0

18

1948

59

bd

0

0

bd

1949

43

6

0

0

6

1950

43

11

0

0

11

1951

39

6

255

39

22

1952

41

13

0

23

15

1953

40

9

0

32

19

1954

39

5

0

17

6

1955

40

3

0

49

13

1956

43

13

0

23

9

1957

41

17

0

30

14

1958

30

16

0

18

13

1959

34

19

160

14

9

1960

29

13

0

28

6

1961

45

18

0

18

17

1962

29

9

0

17

12

1963

35

12

0

17

10

1964

44

4

79

17

8

1965

32

6

0

21

6

1966

39

9

0

11

7

1967

38

7

0

17

9

1968

38

10

0

16

8

1969

29

11

0

12

8

1970

22

6

111

22

3

1971

29

9

0

18

10

1972

28

10

0

44

12

1973

30

14

0

28

6

1974

26

10

0

29

7

1975

27

7

105

28

9

1976

29

14

0

19

6

1977

39

14

0

27

7

1978

32

12

0

13

5

1979

24

4

0

17

4

1980

22

13

89

18

3

1981

35

10

0

10

3

1982

23

5

0

10

7

1983

17

13

0

17

7

1984

20

14

0

19

4

1985

23

12

53

15

12

1986

24

11

0

26

6

1987

18

8

0

19

9

1988

25

7

0

19

6

1989

26

7

0

17

12

1990

15

5

45

bd

3

1991

17

2

0

bd

13

1992

8

2

0

0

7

1993

13

9

43

bd

7

1994

12

4

0

22

3

1995

20

6

24

14

2

1996

12

3

0

22

11

1997

18

3

0

19

7

1998

12

5

14

17

9

1999

16

8

0

21

8

2000

17

5

28

14

15

2001

10

3

0

32

2

2002

6

0

0

17

9

2003

8

3

0

12

7

2004

12

5

13

15

10

2005

6

2

0

7

4

2006

11

2

9

0

11

Razem

1651

 484

 1028

1113

520

 

 

5. 4. Głoszenie Słowa Bożego - misje i rekolekcje

 

Misje i rekolekcje parafialne są szczególnym czasem w parafii. Jest to okazja do słuchania Słowa Bożego, ale też do skorzystania z sakramentu pokuty. Na podstawie zebranego materiału łatwiej jest ustalić daty, trudniej zaś osoby głoszące rekolekcje w parafii Nowe Kawkowo.

 

Pierwsze po wojnie Misje w parafii odbyły się w sierpniu 1958 roku, prowadzili je dwaj ojcowie redemptoryści z Elbląga. Misje trwały 10 dni i skupiały się wokół tematów Wielkiej Nowenny: wierność Bogu, Krzyżowi, Ewangelii, Kościołowi i jego pasterzom, Ojczyźnie miłej. Od 8 marca 1959 ojcowie redemptoryści przeprowadzili renowację Misji św. pogłębiając hasła Wielkiej Nowenny. Misje intronizacyjne Najświętszego Serca Jezusowego odbyły się 16-22 sierpnia 1964 r. Następne misje rozpoczęły się 27 maja 1970 roku, prowadzili je o Jan Igielski i o. Karol Barnaś – redemptoryści z Braniewa. W dniach 20 – 22 marca 1975 r. odbyły się misje prowadzone przez Jezuitów z Warszawy. Kolejne misje parafialne datowane są na 1986 rok przy okazji peregrynacji Kopii Cudownego Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej i prowadzili je redemptoryści o. Stanisław Kwiatkowski i o. Stefan Urbanowicz. W dniach 14 – 22 września 2002 odbyły się kolejne misje parafialne. Misje przeprowadzili o. Władysław Bodziony CSsR z Elbląga i o. Grzegorz Ruszaj CSsR z Braniewa wraz z członkami zespołu misyjnego: Lidią Drzewiecką i Joanną Pieckowską z Elbląga. Kolejne dni podejmowały inną tematykę. Sobota - w Jezusie Chrystusie Bóg szuka Człowieka, niedziela - Bóg jest Miłością, poniedziałek – grzech, wtorek - Zbawienie w Jezusie, środa - wiara i nawrócenie, także tego dnia odbyła się uroczystość pojednania we wspólnocie, czwartek - Jezus Panem, piątek - Kościół wspólnotą wierzących - uroczystość odnowienia ślubów małżeńskich, sobota - uczniowie Jezusa na wzór Maryi Matki Jezusa - zawierzenie parafii Matce Bożej i niedziela - Będziecie moimi świadkami – zakończenie misji parafialnych.

 

Poniższa tabela przedstawia daty i kapłanów prowadzących rekolekcje adwentowe i wielkopostne. Archiwalia, do których udało się dotrzeć pozwalają ustalić dane tylko z niektórych lat.

 

peregrynacyjne

26-30 marca 1960

rektor ks. Pallotynów z Warszawy

wielkopostne

19-23 marca 1961

 

wielkopostne

8-11 kwietnia 1962

 

wielkopostne

31 marca - 3 kwietnia 1963 r.

ks. Prałat dr Czesław Kulikowski, kanclerz Kurii

wielkopostne

22-25 marca 1964

ks. Tarasiuk z Olsztyna

wielkopostne

5-10 kwietnia 1965

o. Andrzej Klimuszko, franciszkanin z Elbląga

wielkopostne

20-24 marca 1966

ks. Prałat dr Czesław Kulikowski, kanclerz Kurii

wielkopostne

26 lutego – 4 marca 1967

o. Andrzej Klimuszko, franciszkanin z Elbląga

wielkopostne

10-14 marca 1968

o. Włodzimierz Szklarski, gwardian Bernardynów z Olsztyna

wielkopostne

23-27 marca 1969

o. Alfred franciszkanin z Elbląga

wielkopostne

21-24 marca 1976

ks. Stanisław Ignatowicz z Giław

wielkopostne

20-22 marca 1977

ks. Piotr Starzec z Sarnowa

wielkopostne

3-5 marca 1978

ks. Antoni Szubski z Pieszkowa

adwentowe

11-13 grudnia 1994

ks. Jan Jucha MS z Olsztyna

wielkopostne

10-12 kwietnia 1995

 

adwentowe

14-15 grudnia 1995

ks. Jan Sztygiel z Piask diec. elbląska

wielkopostne

24-27 marca 1996

ks. Tomasz Łojek, wikariusz z Olsztyna

adwentowe

13-14 grudnia 1996

ks. Wiesław Felka SDB wikariusz z Gutkowa

wielkopostne

10-12 marca 1997

 

adwentowe

12-13 grudnia 1997

 

wielkopostne

19-21 marca 1998

ks. kpt Waldemar Rawiński z Góry Kalwarii

adwentowe

14-15 grudnia 1998

ks. Eugeniusz Bukowski z Różynki

wielkopostne

22-24 marca 1999

ks. Krzysztof Szarowicz z Florczak

wielkopostne

10-12 kwietnia 2000

ks. Eugeniusz Pipała

adwentowe

3-5 grudnia 2000

o. Tyberiusz Nitkiewicz OFM z Olsztyna

wielkopostne

1 – 4 kwietnia 2001

ks. Ryszard Andrukiewicz

adwentowe

17 grudnia 2001

tylko dzień skupienia

wielkopostne

18-20 marca 2002

Ks. Jerzy Malewicki ze Skolit

adwent

Misje parafialne 2002

tylko dzień skupienia

wielkopostne

27-29 marca 2003

ks. Mieczysław Jarząbek z Florczak

adwentowe

11-14 grudnia 2003

 - jako renowacje misji parafialnych, o. Władysław Bodziony CSsR

wielkopostne

19-21 marca 2004

ks. Janusz Wieszczyński z Olsztyna

adwentowe

13-14 grudnia 2004

ks. Janusz Koniec z Waplewa

wielkopostne

3-6 marca 2005

ks. Edward Wiszowaty z Olsztyna

adwentowe

11-13 grudnia 2005

ks. Sławomir Ropiak

wielkopostne

19-21 marca 2006

ks. Zbigniew Pisiałek CP

adwentowe

13 grudnia 2006

adwentowy dzień skupienia

wielkopostne

16-18 marca 2007

ks. prał. Krzysztof Zielski misjonarz w Wenezueli

 

 

5. 5. Katechizacja

 

W 1961 roku „Katechizacja dzieci odbywa się w punktach: w Nowym Kawkowie -w domu Sióstr Elżbietanek. W domach prywatnych: w Pupkach, Szałstrach, Skolitach, G. Górze. Wszystkie punkty były zgłoszone”.

 

W roku 1962 katechizację prowadził ksiądz proboszcz i siostra Irena Wasiak, której grożono karą za nauczanie dzieci w Nowym Kawkowie, Starym Kawkowie i Pupkach. Siostra uczyła klasy I-IV, zaś starsze ksiądz proboszcz. Ponadto katechizacja odbywała się w punktach w Skolitach, Gołogórze i Szałstrach. Katechizacją było objętych 320 dzieci. W kolejnych latach katechizacja odbywa się w dwóch punktach w 1967 objętych jest katechizacją 400 dzieci.

 

W 1968 r. odbyła się wizytacja nauki religii przeprowadził ją ks. Alojzy Szorc. Z jego sprawozdania wynika, że uczą ks. Jan Cichosz i Siostra. W Nowym Kawkowie - 2 grupy, Skolity – 6, Szałstry – 5, Gołogóra – 6. Siostra uczy w Nowym Kawkowie ma 3 grupy 9 klas. Kolejne lata: 1975: 8 klas w Kawkowie i 122 uczniów; 4 klasy w Szałstrach i 31 uczniów, zaś w Pupkach 4 klasy i 20 uczniów. W 1977 roku ks. Bednarski prowadził katechizację w wymiarze 14 godzin lekcyjnych, zaś s. Imelada Uberman – uczyła przedszkolaków 1 godzinę tygodniowo. 1995 r. – Nowe Kawkowo – klasy od O do VIII, Szałstry klasy O-IV, liczba uczęszczających na katechezę to 174 uczniów. Osoby uczące: ks. Krzysztof Witwicki i katechetka Anna Kulczycka.

 

W roku 2001 w Nowym Kawkowie Szkoła Podstawowa z pełnym wymiarem klas, w Szałstrach szkoła filialna klasy 0-III. Liczba uczniów uczestniczących w katechizacji 118. Katechizuje katechetka Magdalena Masyk. Od jesieni 2001 r. katechizację w szkole w Nowym Kawkowie obejmuje katechetka z Ewa Napierała, a od września 2005, po rezygnacji p. Ewy, katechizuje sam ks. proboszcz Ryszard Andrukiewicz.

 

5. 6. Apostolstwo świeckich

 

Róże formy apostolstwa świeckich w parafii mówią o rozwijającym się życiu duchowym wiernych, ale też świadczą o ich odpowiedzialności i zaangażowaniu na rzecz wspólnoty parafialnej.

 

W parafii Nowe Kawkowo od roku 1945 rozwijały się różne formy apostolstwa świeckich. Rodzaj, liczbę członków ilustrują tabele.

 

5. 6. 1. Róże różańcowe

 

 

Niewiast

panien

mężów

1962

7

 

1

1966

10 (niewiast i panien)

 

 

1968

6

 

 

1970

3

2

1

1975

5 żeńskich

 

5

1995

1

 

 

2001

3

 

 

2006

3

 

 

 

 

5. 6. 2. Ministranci

 

1962

26

1966

ok. 30

1968

25

1975

14

1995

15 i 7 lektorów

2001

7 m. i 5 lektorów

2006

9 m. i 9 lektorów

 

5. 6. 3. Schola śpiewacza w 2001 r. spotyka się pod kierunkiem pani katechetki i przygotowuje śpiewy na msze św. o godzinie 11.00. Niestety kolejne próby wznowienia działalności scholi nie przyniosły rezultatu i jedynie dorywczo następuje mobilizacja z racji jakichś uroczystości.

 

 

5. 6. 4. Świeccy pracownicy związani z parafią

 

Przez wiele lat organistą był pan Franciszek Żyro. Kolejne protokoły wzmiankują jego obecność w parafii od roku 1961 do roku 1970. Siostry elżbietanki opiekowały się kościołem i chorymi – jedna była katechetką. W 1975 proboszcz ks. Eugeniusz Bednarski już nie wykazywał w kwestionariuszu do wizytacji kanonicznej świeckich pracowników w parafii. Od 2005 posługuje społecznie w parafii p. Anna Nagielska z Pupek grając na organach w czasie Mszy św. w niedziele i uroczystości. 

 

5. 7. Liturgia i różne formy pobożności ludowej

 

Msze św. w parafii w roku 1967 były dwie o 7.00 i 9.00 suma. W latach 1970-1976 również dwie o 8.30 i 11.00 Suma, zaś w dni powszednie o 7.15. Od 1989 r. są trzy msze św. 8.00, 9.30 i 11.00 – dwie w Nowym Kawkowie i jedna w Szałstrach. W dni powszednie o 17.00 w okresie zimowym i o 18.00 w okresie letnim.

 

Nabożeństwo Eucharystyczne 40-godzinne przypada na dni: 10-12 listopada.

 

Co niedziela były odprawiane nieszpory, obok nabożeństw okresowych – tak było jeszcze w roku 1970, ale w roku 1975 już się nie odprawiało nieszporów niedzielnych.

 

Ks. Jan Cichosz w kwestionariuszu do wizytacji kanonicznej przewidzianej na rok 1975 wykazywał: soboty różańcowe, nowenna do św. Stanisława Kostki, triduum do NMP Niepokalanej (8 XII). Od ostatniej wizytacji, która była w 1970 r. wprowadzono Godziny Święte i I soboty miesiąca Królowej polski i różaniec w każdą sobotę za zmarłych parafian. W parafii zachowana jest praktyka spowiedzi pierwszopiątkowej - przynajmniej od 1969 roku.

 

W sprawozdaniu wizytacyjnym z 1995 roku ksiądz proboszcz zaznaczył: „Nabożeństwa: majowe, czerwcowe, październikowe; a także co tydzień: w środy – nowenna do NMP, w czwartki do Najdroższej Krwi Chrystusa, w piątki do Miłosierdzia Bożego i w soboty do Matki Bożej.

 

Od roku 2000 wspólnota parafialna w Nowym Kawkowie doświadcza jeszcze jednej formy pobożności ludowej, a mianowicie przez parafię wiedzie trasa Pieszej Pielgrzymki Warmińskiej – Grupy Warmia-Braniewo. Parafianie goszczą pielgrzymów posiłkiem obiadowym. W Kronice parafialnej znajdujemy wspomnienie z pobytu pielgrzymów 30 lipca 2000 r. w Nowym Kawkowie: „W tym roku po raz pierwszy grupa Warmia-Braniewo Pieszej Pielgrzymki Warmińskiej trafiła do Nowego Kawkowa w drodze na Jasną Górę. Pierwszy raz bowiem pielgrzymi z Braniewa postanowili wyruszyć ze swojego miasta aby dołączyć do pielgrzymki warmińskiej w Gietrzwałdzie. Grupę prowadził ks. Leszek Galica wraz z ks. Tadeuszem Brandysem. Około 60 osób przyszło na posiłek obiadowy. Serdecznie powitali ich parafianie przygotowując różne zupy i bigos. Pielgrzymi nie byli w stanie spożyć wszystkiego. Trzeba więc było część zostawić kuchni oazowej. Po odpoczynku pielgrzymi wyruszyli w stronę Szałstr, gdzie znów mieszkańcy podjęli ich ciastem i owocami oraz napojami. Krótki odpoczynek i dalsza droga. Podobno w Wołownie również nie dano pielgrzymom przejść bez zatrzymania i musieli zjeść przygotowany posiłek. Dalsza droga pielgrzymia wiodła do Stękin i przez lasy do Woryt i Gietrzwałdu”.

 

 

5. 8. Inne formy pracy duszpasterskiej

 

5. 8. 1. Duszpasterstwo stanowe

 

Nauki stanowe odbywały się raz w miesiącu (1970), do matek i ojców w I-niedziele miesiąca odbywają się kwartalne dni nauki (1977).

 

5. 8. 2. Akcja trzeźwościowa

 

W roku 1977 realizowana była poprzez głoszenie nauk z racji rekolekcji wielkopostnych, dzieci wpisywały się do Księgi Trzeźwości z okazji przyjęcia I komunii św.

 

W roku 2001 w sprawozdaniu wizytacyjnym ksiądz proboszcz zwracał uwagę, że w parafii daje się zauważyć obyczajowość związaną z piciem alkoholu. „Szczęśliwie od początku lat 90-tych proboszczowie tutejsi są abstynentami, zaangażowanymi w posługę Ruchu światło-Życie i związanej z nim Krucjaty Wyzwolenia Człowieka”.

 

Udostępniana jest sala Domu rekolekcyjnego na zajęcia terapełtyczne. Osobiście zaangażowani byli w prace Gminnej Komisji do spraw Rozwiązywania Problemów Alkoholowych proboszczowie – ks. Witwicki i ks. Andrukiewicz.

 

 

5. 8. 3. Parafialna akcja miłosierdzia

 

Nie istniała w 1970 r. W 1975 proboszcz wykazywał trzech członków parafialnego zespołu charytatywnego, zaś w rekolekcjach dla pomocnic charytatywnych uczestniczyły cztery pomocnice. Raz w roku urządzany jest dzień chorych.

W roku 1977 działalnością charytatywną zajmują się Siostry. (wg AAW-O. Wizytacja dziekańska za rok 1977, protokół z 19.10.1977.)

 

5. 8. 4. Gazetka parafialna NASZA WSPÓLNOTA

 

Z inicjatywy ks. proboszcza Ryszarda Andrukiewicza w styczniu 2003 został wydany pierwszy numer gazetki parafialnej. W skład redakcji wchodzą także Anna i Piotr Kryszczuk, Agnieszka Rakowska, Anna i Ryszard Walkowscy, Ewa Napierała, Anna Chmielewska z Mostkowa i krótki czas Barbara Świniarska z Mostkowa. Sporadycznie pojawiają się teksty także innych autorów miejscowych oraz z poza parafii. Gazetka wychodzi w cyklu miesięcznym i dotychczas ukazało się 26 numerów. Tematyka jest związana z historią i życiem obecnym parafii. Jest także miejsce na teksty pisane przez dzieci.

 

 

 

Wnioski

 

 

1.   od 1945 do 2005 urzędowało 11 proboszczów

Ks. Ernst Kabath 1913-06-05 do 1946-08-11

Ks. Franciszek Bałut 1946-09-27 do 1949-05-30

Ks. Wacław Siwiec 1949-07-05 do 1951-02-23

Ks. Józef Biess 1951-03-29 do 1954-06-24

Ks. Piotr Koszykowski 1956-11-05 do 1957-08-27

Ks. Jan Cichosz 1957-08-27 do 1974-05-20

Ks. Eugeniusz Bednarski 1974-08-24-1982-06-30

Ks. Józef Walski 1982-07-01 do 1989-08-29

Ks. prał. Andrzj Pluta 1989-08-30 do 1994-06-30

Ks. kan. Krzysztof Witwicki 1994-07-01 do 2000-06-30

Ks. prał. Ryszard Andrukiewicz od 2000-07-01

2.   8 już nie żyje

3.   powstały dwa nowe ośrodki kultu Eucharystycznego: kaplica w Szałstrach i Kaplica w domu rekolekcyjnym

4.   duchowość Sióstr Elżbietanek została zastąpiona duchowością Ruchu Światło-Życie

5.   parafia będąca na obrzeżu miasta ma szanse rozwojowe, pod warunkiem, że nastąpi nowy proces osiedlania się, dużą szansą mogą być gospodarstwa agroturystyczne, jeśli będą powstawać.

 

 

 

Bibliografia:

 

Źródła:

 

Akta Kurii Metropolitalnej. Teczka: Parafia Nowe Kawkowo; Teczki Dekanatów; Teczki Personalne

Archiwum Archidiecezji Warmińskiej. Teczka: Parafia Nowe Kawkowo; Teczka Elżbietanki

Archiwum Parafii w Nowym Kawkowie

Nasza Wspólnota – Pismo Parafii Św. Jana Apostoła i Ewangelisty w Nowym Kawkowie

Rocznik Archidiecezji Warmińskiej 2004. Red. ks. J. M. Wojtkowski. Olsztyn 2004.

Rocznik Archidiecezji Warmińskiej 2005. Red. ks. J. M. Wojtkowski. Olsztyn 2005.

Rocznik Diecezji Warmińskiej 1951

Rocznik Diecezji Warmińskiej 1985. Opr. ks. J. Cymbała. Olsztyn 1985.

Warmińskie Wiadomości Archidiecezjalne 1945-2005 nr od 1 do 76

 

 

Opracowania:

 

Kopiczko A. Duchowieństwo katolickie diecezji warmińskiej w latach 1821-1945. Częśc 2: Słownik. Olsztyn 2003.

Kryszczuk A. Monografia parafii Nowe Kawkowo. UWM. Olsztyn 2001 mps.

Łoziński B. Leksykon zakonów w Polsce. Warszawa 2002 s. 192-193.

Jezierski J, Bp. Śp. ks. Józef Walski. W: Rocznik Archidiecezji Warmińskiej 2003. Red. ks. J. Wojtkowski. Olsztyn 2003 s. 478-480.

Wojtkowski J, Bp. Siwiec Wacław. W: Słownik biograficzny kapituły kolegiackiej w Dobrym Mieście s. 141.

Wojtkowski J, Bp. Śp. ks. Henryk Elizeusz Czepułkowski (16 IV 1911 – 14 IV 2004). W: Rocznik Archidiecezji Warmińskiej 2004. Red. Ks. J. M. Wojtkowski. Olsztyn 2004 s. 468-469.

Wojtkowski J. [M]. Kapituła kolegiacka św. Jerzego w Kętrzynie. WWD 2005 nr 76 s. 101-111.

Turek S. Sieć parafialna diecezji warmińskiej w latach 1945-1965. Elbląg 1995 mps.